Khi thiết kế poster, logo hoặc bài đăng mạng xã hội, bạn sẽ thường gặp hai kiểu hình ảnh: raster và vector. Nhìn ở kích thước nhỏ, chúng có thể giống nhau, nhưng cách tạo và khả năng chỉnh sửa lại khác nhau. Hiểu ảnh raster và vector giúp bạn chọn đúng loại tệp, tránh tình trạng hình bị mờ khi phóng lớn hoặc khó sửa khi cần đổi kích thước.
Bài viết này giải thích năm điểm khác nhau bằng những ví dụ gần với công việc thiết kế 2D. Bạn không cần nhớ mọi định dạng tệp ngay từ đầu; trước tiên hãy hiểu hình ảnh được tạo ra như thế nào và sẽ được sử dụng ở đâu.
Table of Contents
Ảnh raster được tạo từ điểm ảnh, vector được tạo từ đường và hình
Ảnh raster gồm nhiều điểm ảnh nhỏ, thường gọi là pixel. Mỗi điểm ảnh mang một màu; khi đặt cạnh nhau, chúng tạo thành bức hình hoàn chỉnh. Ảnh chụp bằng điện thoại là ví dụ quen thuộc vì nó có nhiều chi tiết về ánh sáng, màu sắc và bề mặt.
Hình vector được xây dựng từ các điểm, đường, đường cong và hình khối. Phần mềm lưu cách những yếu tố này được vẽ, nên có thể tính lại hình ở kích thước khác. Logo, biểu tượng và nhiều hình minh họa có đường nét rõ thường được tạo dưới dạng vector.
Sự khác nhau đầu tiên giữa ảnh raster và vector nằm ở cấu tạo, chứ không chỉ ở vẻ ngoài. Một hình vector khi được xuất thành PNG sẽ trở thành ảnh raster, dù bản thiết kế gốc vẫn là vector.
2. Khả năng phóng to khác nhau
Ảnh raster có số lượng pixel nhất định. Nếu lấy một tệp quá nhỏ để in lên poster lớn, các điểm ảnh sẽ bị kéo giãn và đường nét có thể trông mờ hoặc vỡ. Vì vậy, khi dùng ảnh chụp, bạn cần kiểm tra kích thước tệp gốc và kích thước dự định sử dụng.
Vector có thể được phóng to hoặc thu nhỏ mà đường nét vẫn sắc khi phần mềm dựng lại hình. Đây là lý do một logo vector có thể dùng cho cả danh thiếp và biển hiệu. Tuy nhiên, nếu bạn xuất logo đó thành một ảnh PNG nhỏ rồi chỉ giữ bản PNG, việc phóng lớn bản xuất vẫn có thể làm nó mờ.
Khi so sánh ảnh raster và vector, hãy phân biệt tệp thiết kế gốc với tệp đã xuất. Tên định dạng cuối cùng và kích thước tệp giao cho người khác có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sử dụng.
3. Mỗi loại phù hợp với một dạng nội dung
Raster rất phù hợp với ảnh chụp, hình có nhiều sắc độ và chi tiết phức tạp. Bạn có thể chỉnh màu, xóa chi tiết không mong muốn hoặc ghép nhiều lớp ảnh để tạo một poster quảng cáo. Photoshop là một công cụ thường được dùng cho công việc chỉnh sửa ảnh.
Vector phù hợp với biểu tượng, chữ được chuyển thành đường nét, hình minh họa phẳng và các thành phần cần thay đổi kích thước thường xuyên. Illustrator là một công cụ để tạo và chỉnh các hình dạng loại này. Một poster có thể sử dụng cả hai: ảnh sản phẩm là raster, còn logo và họa tiết trang trí là vector.
Không có loại nào tốt hơn cho mọi trường hợp. Chọn ảnh raster và vector theo đặc điểm nội dung giúp bạn làm việc nhanh hơn và giữ chất lượng cho sản phẩm cuối.
4. Định dạng tệp cần được xem cùng nội dung bên trong
JPEG và PNG thường được dùng để lưu ảnh raster. SVG thường được dùng cho đồ họa vector trên web. Tệp AI là định dạng làm việc quen thuộc của Illustrator. Với PDF, bạn không nên chỉ nhìn phần đuôi tệp rồi kết luận toàn bộ nội dung là vector: một PDF có thể chứa cả chữ, hình vector và ảnh chụp.
Khi nhận tệp từ người khác, hãy hỏi có tệp gốc còn chỉnh sửa được hay không. Nếu chỉ nhận một ảnh JPEG của logo, bạn vẫn có thể đặt nó vào bố cục, nhưng việc sửa từng đường nét hoặc phóng lớn để in sẽ khó hơn có tệp vector gốc.
Cách kiểm tra đơn giản là phóng to một vùng cạnh của hình trong phần mềm. Nếu bắt đầu thấy các ô pixel và rìa bị mờ, phần đó đang là ảnh raster. Nếu các đường nét vẫn được phần mềm dựng sắc rõ, bạn có thể đang làm việc với đối tượng vector.
5. Chọn loại hình theo sản phẩm đầu ra
Trước khi bắt đầu thiết kế, hãy tự hỏi sản phẩm sẽ được xem trên điện thoại, đăng lên website hay đem in. Với ảnh chụp dùng trên web, bạn có thể chuẩn bị bản raster đúng kích thước hiển thị và nén tệp phù hợp. Với logo cần dùng trên nhiều vật phẩm, hãy giữ một bản vector gốc để chỉnh sửa và xuất ra các kích thước khác nhau.
Nếu làm poster, hãy kiểm tra từng thành phần: ảnh chính có đủ kích thước cho bản in không, logo có bản vector không, và các ảnh xuất để đăng mạng xã hội có đọc được chữ trên điện thoại không. Cách kiểm tra này giúp bạn phát hiện vấn đề trước khi gửi tệp đi in hoặc đăng bài.
Kết luận
Hiểu ảnh raster và vector là một kỹ năng nền tảng trong thiết kế đồ họa 2D. Raster thích hợp với ảnh chụp và chi tiết màu sắc phong phú; vector hữu ích cho hình khối, biểu tượng và nội dung cần thay đổi kích thước. Hãy giữ tệp gốc, chọn định dạng xuất theo nơi sử dụng và kiểm tra sản phẩm ở kích thước thực tế trước khi hoàn thành.
Hướng dẫn so sánh raster và vector của Adobe,
Xem thêm tại GueGi
